Realizacja zadań związanych ze sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez Władze Gminy Kocmyrzów-Luborzyca. Do najważniejszych z nich należą:

• 1. • Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kocmyrzów-Luborzyca na lata 2021-2026,

     • Gminny Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej na lata 2024-2026,

     • Gminny Program Wspierania Rodziny w Kocmyrzowie-Luborzycy na lata 2023-2025,

     • Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2025,

     • Opieka wytchnieniowa” dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2025,

     • Wieloletni Gminny Program Osłonowy "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2024-2028,

     • Program Wieloletni "Senior+" na lata 2021-2025,

     • Karta Dużej Rodziny,

     • Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2025–2026.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań Gminy Kocmyrzów-Luborzyca związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. wysoka liczba osób i rodzin korzystających z pomocy z powodu długotrwałej lub ciężkiej choroby oraz niepełnosprawności, które generują konieczność udzielania długookresowego i kosztownego wsparcia. Istotnym czynnikiem było także utrzymujące się zapotrzebowanie na pomoc wynikające z ubóstwa i bezrobocia, co przekłada się na konieczność finansowania świadczeń pieniężnych oraz usług wspierających funkcjonowanie rodzin.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Obecna struktura organizacyjna Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. GOPS wykonał wydatki w kwocie 12.313.600,31 zł.

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez GOPS są: 

• środki własne gminy, 

• dotacje do zadań własnych, 

• oraz dotacje do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz potrzebami mieszkańców gminy. Jednostka prowadziła szeroki zakres działań obejmujących m.in. wypłatę świadczeń pieniężnych, realizację usług opiekuńczych, wsparcie rodzin oraz działania na rzecz osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

W 2025 r. kontynuowano realizację programów finansowanych ze źródeł zewnętrznych. W szczególności Ośrodek realizował rządowy program „Posiłek w szkole i w domu”, zapewniający dożywianie dzieci i osób dorosłych, a także programy finansowane z Funduszu Solidarnościowego, tj. „Asystent Osobisty Osoby Niepełnosprawnej” oraz „Opieka wytchnieniowa”, w ramach których objęto wsparciem osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunów.

Ponadto w 2025 r. kontynuowano realizację projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej pn. „Stawiam na Rozwój II”, którego celem jest aktywizacja społeczno-zawodowa mieszkańców zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Projekt obejmuje szeroki wachlarz działań, w tym poradnictwo specjalistyczne, warsztaty kompetencji społecznych i zawodowych oraz wsparcie w zakresie podnoszenia kwalifikacji.

W ramach działalności statutowej GOPS prowadził również działania środowiskowe i socjalne. Kontynuowano funkcjonowanie Klubów Seniora w Kocmyrzowie i Zastowie, oferujących różnorodne formy aktywizacji osób starszych, takie jak zajęcia ruchowe, warsztaty, spotkania integracyjne oraz wyjazdy. Dodatkowo zapewniono transport uczestników do Środowiskowych Domów Samopomocy, rozszerzając od sierpnia 2025 r. zakres usług o nową placówkę.

Ośrodek realizował także zadania w zakresie przeciwdziałania przemocy domowej, w tym zapewniał obsługę i funkcjonowanie Zespołu Interdyscyplinarnego, a także podejmował działania profilaktyczne i edukacyjne w tym obszarze.

Świadczenia wsparcia materialnego w 2025 r.

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r.

• W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 131 rodzin, a niepieniężnymi 63 rodziny. 

• Pracę socjalną świadczono wobec 11 rodzin.

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej i wsparcia rodziny w 2025 r.

Program „Opieka 75+”

Program „Opieka 75+” realizowany przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kocmyrzowie-Luborzycy w roku 2025 stanowił ważny element wsparcia osób starszych wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu. W ramach działań prowadzonych w rozdziale 85228 – Usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, programem objęto 9 osób powyżej 75. roku życia. Celem programu było zwiększenie dostępności usług opiekuńczych dla seniorów samotnych lub niesamodzielnych, umożliwiając im jak najdłuższe pozostanie w miejscu zamieszkania oraz poprawę jakości życia. Usługi realizowane były przez opiekunki zatrudnione na podstawie umów zleceń, a także poprzez wsparcie specjalistyczne, w tym rehabilitacyjne i fizjoterapeutyczne. Łączne wydatki na usługi opiekuńcze wyniosły 155.664,14 zł.

usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze 

W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kocmyrzowie-Luborzycy realizował usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze w ramach rozdziału 85228. Łączne wydatki na ten cel wyniosły 155.664,14 zł, z czego 121.904,14 zł przeznaczono na wynagrodzenia i składki dla opiekunek realizujących usługi opiekuńcze. Kwotę 33.760,00 zł wydatkowano na realizację zadań statutowych, w tym zakup środków ochrony osobistej dla opiekunek oraz specjalistyczne usługi rehabilitacyjne i fizjoterapeutyczne. W 2025 r. pomocą w formie usług opiekuńczych objęto 6 osób. Realizacja usług przyczyniła się do poprawy jakości życia osób starszych, chorych i niesamodzielnych oraz umożliwiła im dalsze funkcjonowanie w środowisku zamieszkania. 

usługi  sąsiedzkie

W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kocmyrzowie-Luborzycy realizował również usługi sąsiedzkie, które stanowiły formę wsparcia dla osób starszych i niesamodzielnych wymagających pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Usługi te były świadczone w miejscu zamieszkania podopiecznych i obejmowały pomoc w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wsparcie w codziennych czynnościach oraz pomoc w utrzymaniu kontaktów z otoczeniem. W analizowanym okresie usługami sąsiedzkimi objęto 10 osób. Realizacja tej formy pomocy przyczyniła się do zwiększenia bezpieczeństwa i komfortu życia seniorów oraz umożliwiła im dalsze funkcjonowanie w środowisku lokalnym.

przeciwdziałania przemocy domowej i pomoc prawna

W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kocmyrzowie-Luborzycy realizował zadania z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej w ramach rozdziału 85205. Na realizację działań przeznaczono kwotę 12.147,49 zł, którą wydatkowano między innymi na zakup materiałów biurowych i wyposażenia niezbędnego do pracy Zespołu Interdyscyplinarnego, w tym szafy na dokumenty, materiałów promocyjnych, nagród w konkursach profilaktycznych, artykułów spożywczych na potrzeby posiedzeń zespołu, a także na druk plakatów oraz szkolenia pracowników. Podejmowane działania miały na celu zwiększenie skuteczności pomocy osobom doświadczającym przemocy, prowadzenie działań profilaktycznych oraz wspieranie współpracy służb zaangażowanych w przeciwdziałanie przemocy domowej.

Wsparcie dla osób doznających przemocy:

• zapewnienie poradnictwa psychologicznego, prawnego i socjalnego – udzielono 25 porad, z których skorzystało 70 osób;

• zapewnienie poradnictwa psychologicznego w Punkcie Informacji, Wsparcia i Pomocy dla Osób Dotkniętych Przemocą Domową – udzielono 4 porad (dla 4 osób);

• zapewnienie poradnictwa prawnego – udzielono 21 porad;

• pomoc w uzyskaniu schronienia (np. w ośrodkach wsparcia i schroniskach);

• pomoc w uzyskaniu świadczeń socjalnych;

• opracowywanie i realizacja indywidualnych planów pomocy;

• wsparcie w zakresie zabezpieczenia potrzeb bytowych.

W ramach wsparcia mieszkańców prowadzono również działania związane z dostępem do pomocy prawnej. Koszty obsługi prawnej zostały ujęte w wydatkach statutowych GOPS, obejmujących między innymi zakup usług prawniczych oraz poradnictwa specjalistycznego. Pomoc prawna stanowiła ważny element wsparcia osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, w tym osób dotkniętych problemem przemocy domowej, konfliktami rodzinnymi oraz problemami socjalnymi.

W Gminie Kocmyrzów-Luborzyca funkcjonowały dwa Kluby Seniora – w Kocmyrzowie i Zastowie. Przeznaczone są dla seniorów – mieszkańców gminy w wieku 60 lat i więcej. Kluby są miejscem spotkań i aktywności osób starszych, a ich celem jest w szczególności przeciwdziałanie marginalizacji osób starszych, pomoc w utrzymywaniu kondycji psychofizycznej seniorów oraz rozwijanie ich zainteresowań i pasji. Kluby Seniora cieszyły się dużą popularnością wśród mieszkańców. Docelowo w każdej z placówek może przebywać po 20 osób.

W ramach zajęć Seniorzy korzystali z różnych form zagospodarowania czasu wolnego, takich jak fizjoterapia, spacery z kijkami, zajęcia z majsterkowania, rękodzieło, treningi umysłu oraz pogadanki o różnej tematyce. Seniorzy bardzo chętnie angażowali się w organizowane zajęcia.

W 2025 r. wydatki na funkcjonowanie Klubów Seniora oraz związane z nimi działania wyniosły 314.992,47 zł.

W 2025 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej realizował wsparcie dla obywateli Ukrainy w ramach Funduszu Pomocy oraz obowiązującego systemu świadczeń rodzinnych, integrując działania pomocowe z bieżącą działalnością Ośrodka. Wsparcie obejmowało w szczególności następujące formy pomocy:

• świadczenia rodzinne – 96 świadczeń na łączną kwotę 51.442,08 zł,

• składki na ubezpieczenia społeczne – 10.854,96 zł (96 świadczeń),

• koszty obsługi administracyjnej zadania – 1.926,65 zł,

co łącznie dało kwotę 64.223,69 zł w ramach realizacji świadczeń rodzinnych; ponadto:

• składki na ubezpieczenia zdrowotne – 3.549,96 zł,

• pomoc w formie dożywiania dzieci – 5.424,60 zł, obejmująca finansowanie posiłków w szkołach i przedszkolach.

Wsparcie dla obywateli Ukrainy miało charakter kompleksowy i obejmowało zarówno bezpośrednią pomoc finansową, jak i działania o charakterze organizacyjnym, w tym zabezpieczenie obsługi administracyjnej świadczeń oraz integrację dzieci w systemie dożywiania. Jednocześnie skala tych wydatków pozostawała relatywnie niewielka w stosunku do całkowitego budżetu GOPS.

Ochrona zdrowia to sektor, który często nie charakteryzuje się wysokimi wydatkami, ale pomimo tego, zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany. Podstawowe obowiązki gminy w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, wśród których uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże, szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez gminę były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii. W założeniu uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą w rodzinie, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. wyniosły ponad 270 tys. zł, w tym najwyższą kwotę wydatkowano w zakresie przedsięwzięć dotyczących profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych. W głównej mierze skupiały się one na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia oraz rehabilitacji osób nadużywających substancji psychoaktywnych i ich rodzin, a także na poprawie skoordynowanych działań profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i szkoleniowych.

Działania profilaktyczne i prozdrowotne

Działania profilaktyczne i prozdrowotne realizowane w 2025 r. na terenie Gminy Kocmyrzów-Luborzyca miały charakter kompleksowy, długofalowy i były ukierunkowane na przeciwdziałanie uzależnieniom, wspieranie zdrowia psychicznego mieszkańców oraz ograniczanie negatywnych zjawisk społecznych. Zadania prowadzone były zgodnie z założeniami Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2025–2026, stanowiącego kontynuację działań realizowanych w poprzednich latach. Program uwzględniał cele Narodowego Programu Zdrowia oraz lokalne potrzeby społeczne wynikające z przeprowadzonej diagnozy zagrożeń społecznych.

Podejmowane działania obejmowały profilaktykę uzależnień od alkoholu, narkotyków oraz uzależnień behawioralnych, takich jak uzależnienie od Internetu, gier komputerowych czy cyberprzemoc. Szczególną uwagę poświęcono dzieciom i młodzieży szkolnej, uznając profilaktykę wczesnych zachowań ryzykownych za jeden z najważniejszych elementów budowania bezpieczeństwa społecznego i zdrowia publicznego.

W ramach rozdziału 85153 – Zwalczanie narkomanii realizowano działania profilaktyczne skierowane głównie do dzieci i młodzieży. Programy edukacyjne i informacyjne prowadzone były w szkołach podstawowych oraz podczas inicjatyw środowiskowych organizowanych na terenie gminy. 

Znacznie szerszy zakres działań realizowano w ramach rozdziału 85154 – Przeciwdziałanie alkoholizmowi. Profilaktyka alkoholowa obejmowała zarówno działania edukacyjne, profilaktyczne i wychowawcze, jak również inicjatywy wspierające dzieci, młodzież oraz rodziny w zakresie budowania zdrowych postaw społecznych. Realizacja zadań odbywała się głównie na terenie szkół podstawowych oraz podczas wydarzeń środowiskowych organizowanych na terenie gminy.

W ramach prowadzonych działań uczniowie uczestniczyli w programach profilaktyki uzależnień AA oraz warsztatach profilaktycznych poświęconych problematyce uzależnień, przemocy, presji rówieśniczej oraz zdrowia psychicznego. Ważnym elementem profilaktyki było także organizowanie letniego wypoczynku dla dzieci i młodzieży w ramach profilaktyki alkoholowej. Inicjatywy te miały na celu promowanie aktywnego i zdrowego stylu życia, wzmacnianie relacji społecznych oraz rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem i emocjami bez sięgania po substancje psychoaktywne.

Działania profilaktyczne były odpowiedzią na problemy społeczne zdiagnozowane podczas badań przeprowadzonych wśród mieszkańców, uczniów oraz sprzedawców napojów alkoholowych. Analiza lokalnych zagrożeń społecznych wykazała, że mieszkańcy Gminy Kocmyrzów-Luborzyca za najistotniejsze problemy uznają uzależnienie od alkoholu i papierosów, a także uzależnienia behawioralne oraz bezrobocie. Wśród najczęściej dostrzeganych zjawisk uzależnień mieszkańcy wskazywali nikotynizm, alkoholizm oraz siecioholizm.

Badania społeczne wykazały również występowanie problemu przemocy domowej oraz poczucia zagrożenia wynikającego z nadużywania alkoholu. Część mieszkańców deklarowała, że zna osoby doświadczające przemocy lub podejrzewa jej występowanie w swoim otoczeniu. Jednocześnie połowa respondentów uważa osoby spożywające alkohol za zagrożenie dla bezpieczeństwa lokalnego.

Szczególnie ważne były wyniki badań dotyczących dzieci i młodzieży szkolnej. Wskazywały one, że część uczniów miała już kontakt z alkoholem oraz papierosami, a młodzi ludzie dostrzegają problem spożywania alkoholu przez swoich rówieśników. Niepokojącym zjawiskiem okazała się również świadomość uczniów dotycząca miejsc, w których osoby niepełnoletnie mogą zakupić alkohol. Badania wykazały ponadto, że część młodzieży sięga po alkohol z ciekawości, chęci zaimponowania innym lub w celu odreagowania stresu i problemów emocjonalnych.

W odpowiedzi na zdiagnozowane problemy realizowano działania mające na celu wzmacnianie kompetencji społecznych i emocjonalnych młodzieży, rozwijanie postaw asertywnych oraz przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej i cyberprzemocy. Duży nacisk położono na edukację dotyczącą uzależnień behawioralnych, w szczególności zagrożeń związanych z nadmiernym korzystaniem z Internetu i mediów społecznościowych. Program obejmował również działania informacyjne dotyczące zdrowia psychicznego oraz budowania prawidłowych relacji społecznych.

Istotnym elementem systemu profilaktyki była współpraca pomiędzy szkołami, samorządem, instytucjami pomocy społecznej oraz podmiotami zaangażowanymi w działania na rzecz dzieci i rodzin. Współpraca ta umożliwiała skuteczniejsze rozpoznawanie problemów społecznych oraz dostosowywanie działań profilaktycznych do aktualnych potrzeb mieszkańców.

Podejmowane działania obejmowały także szeroko rozumianą edukację społeczną. Prowadzono kampanie informacyjne, rozpowszechniano materiały edukacyjne, organizowano warsztaty, spotkania i działania środowiskowe mające na celu zwiększanie świadomości mieszkańców w zakresie zagrożeń wynikających z używania substancji psychoaktywnych oraz konsekwencji uzależnień.

Na realizację działań związanych z przeciwdziałaniem alkoholizmowi przeznaczono środki finansowe w wysokości 223.495,00 zł, natomiast na przeciwdziałanie narkomanii wydatkowano 9.360,00 zł. Środki te pochodziły z budżetu Gminy Kocmyrzów-Luborzyca i zostały przeznaczone na realizację działań edukacyjnych, profilaktycznych oraz wspierających mieszkańców w zakresie zdrowia publicznego.

Podsumowując, działania profilaktyczne i prozdrowotne realizowane w 2025 r. na terenie Gminy Kocmyrzów-Luborzyca miały charakter wieloaspektowy i odpowiadały na aktualne potrzeby społeczności lokalnej. Szczególną uwagę poświęcono dzieciom i młodzieży, profilaktyce uzależnień oraz wzmacnianiu bezpieczeństwa społecznego i zdrowia psychicznego mieszkańców. Realizacja programu przyczyniła się do zwiększenia świadomości społecznej, rozwoju działań edukacyjnych oraz poprawy skuteczności lokalnej profilaktyki.

Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. 

Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.